Isverenlerin ve isçilerin yükümlülükleri
     MADDE 77 - Isverenler isyerlerinde is sagligi ve güvenliginin saglanmasi için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansiz bulundurmak, isçiler de is sagligi ve güvenligi konusunda alinan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler.
     Isverenler isyerinde alinan is sagligi ve güvenligi önlemlerine uyulup uyulmadigini denetlemek, isçileri karsi karsiya bulunduklari mesleki riskler, alinmasi gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumluluklari konusunda bilgilendirmek ve gerekli is sagligi ve güvenligi egitimini vermek zorundadirlar. Yapilacak egitimin usul ve esaslari Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanliginca çikarilacak yönetmelikle düzenlenir.
     Isverenler isyerlerinde meydana gelen is kazasini ve tespit edilecek meslek hastaligini en geç iki is günü içinde yazi ile ilgili bölge müdürlügüne bildirmek zorundadirlar.
     Bu bölümde ve is sagligi ve güvenligine iliskin tüzük ve yönetmeliklerde yer alan hükümler isyerindeki çiraklara ve stajyerlere de uygulanir.

     Saglik ve güvenlik tüzük ve yönetmelikleri
     MADDE 78 - Saglik Bakanliginin görüsünü alarak Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanligi isyerlerinde is sagligi ve güvenligi önlemlerinin alinmasi, makineler, tesisat, araç ve gereçler ile kullanilan maddeler sebebiyle ortaya çikabilecek is kazalari ve meslek hastaliklarinin önlenmesi, yas, cinsiyet ve özel durumlari sebebiyle korunmasi gereken kisilerin çalisma sartlarinin düzenlenmesi amaciyla tüzük ve yönetmelikler çikarir.
     Ayrica bu Kanuna tabi isyerlerinde, isçi sayisi, genislik, yapilan is, isin özellikleri, agirlik ve tehlikesi bakimindan hangi isyerleri için kurulmaya baslamadan önce planlarin Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanliginin yetkili teskilatina gösterilerek kurma izni alinacagi bu isyerleri kurulduktan sonra yine ayni makama basvurularak isletme belgesi alinmasi gerekecegi, Saglik Bakanliginin görüsü alinarak Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanligi tarafindan hazirlanacak bir yönetmelikle belirlenir.

     Isin durdurulmasi veya isyerinin kapatilmasi
     MADDE 79 - Bir isyerinin tesis ve tertiplerinde, çalisma yöntem ve sekillerinde, makine ve cihazlarinda isçilerin yasami için tehlikeli olan bir husus tespit edilirse, bu tehlike giderilinceye kadar isyerlerini is sagligi ve güvenligi bakimindan denetlemeye yetkili iki müfettis, bir isçi ve bir isveren temsilcisi ile Bölge Müdüründen olusan bes kisilik bir komisyon karariyla, tehlikenin niteligine göre is tamamen veya kismen durdurulur veya isyeri kapatilir. Komisyona kidemli is müfettisi baskanlik eder. Komisyonun çalismalari ile ilgili sekretarya isleri bölge müdürlügü tarafindan yürütülür.
     Askeri isyerleri ile yurt emniyeti için gerekli maddeler üretilen isyerlerindeki komisyonun yapisi, çalisma sekil ve esaslari Milli Savunma Bakanligi ile Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanliginca birlikte hazirlanacak bir yönetmelikle belirtilir.
     Bu maddeye göre verilecek durdurma veya kapatma kararina karsi isverenin yerel is mahkemesinde alti is günü içinde itiraz etmek yetkisi vardir.
     Is mahkemesine itiraz, isin durdurulmasi veya isyerinin kapatilmasi kararinin uygulanmasini durdurmaz.
     Mahkeme itirazi öncelikle görüsür ve alti is günü içinde karara baglar. Kararlar kesindir.
     Bir isyerinde çalisan isçilerin yas, cinsiyet ve saglik durumlari böyle bir isyerinde çalismalarina engel teskil ediyorsa, bunlar da çalismaktan alikonulur.
     Yukaridaki fikralar geregince isyerlerinde isçiler için tehlikeli olan tesis ve tertiplerin veya makine ve cihazlarin ne sekilde isletilmekten alikonulacagi ve bunlarin ne sekilde yeniden isletilmelerine izin verilebilecegi, isyerinin kapatilmasi ve açilmasi, isin durdurulmasina veya isyerinin kapatilmasina karar verilinceye kadar acil hallerde alinacak önlemlere iliskin hususlar ile komisyonda görev yapacak isçi ve isveren temsilcilerinin nitelikleri, seçimi, komisyonun çalisma sekil ve esaslari Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanligi tarafindan hazirlanacak bir yönetmelikte gösterilir.
     Bir isyerinin kurulmasina ve isletilmesine izin verilmis olmasi 78 inci maddede öngörülen yönetmelik hükümlerinin uygulanmasina hiçbir zaman engel olamaz.
     Bu maddenin birinci fikrasi geregince makine, tesisat ve tertibat veya isin durdurulmasi veya isyerinin kapatilmasi sebebiyle issiz kalan isçilere isveren ücretlerini ödemeye veya ücretlerinde bir düsüklük olmamak üzere meslek veya durumlarina göre baska bir is vermeye zorunludur.

     Is sagligi ve güvenligi kurulu
     MADDE 80 - Bu Kanuna göre sanayiden sayilan, devamli olarak en az elli isçi çalistiran ve alti aydan fazla sürekli islerin yapildigi isyerlerinde her isveren bir is sagligi ve güvenligi kurulu kurmakla yükümlüdür.
     Isverenler is sagligi ve güvenligi kurullarinca is sagligi ve güvenligi mevzuatina uygun olarak verilen kararlari uygulamakla yükümlüdürler.
     Is sagligi ve güvenligi kurullarinin olusumu, çalisma yöntemleri, ödev, yetki ve yükümlülükleri Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanliginca hazirlanacak bir yönetmelikte gösterilir.

     Isyeri hekimleri
     MADDE 81 - Devamli olarak en az elli isçi çalistiran isverenler, Sosyal Sigortalar Kurumunca saglanan tedavi hizmetleri disinda kalan, isçilerin saglik durumunun ve alinmasi gereken is sagligi ve güvenligi önlemlerinin saglanmasi, ilk yardim ve acil tedavi ile koruyucu saglik hizmetlerini yürütmek üzere isyerindeki isçi sayisina ve isin tehlike derecesine göre bir veya daha fazla isyeri hekimi çalistirmak ve bir isyeri saglik birimi olusturmakla yükümlüdür.
     Isyeri hekimlerinin nitelikleri, sayisi, ise alinmalari, görev, yetki ve sorumluluklari, egitimleri, çalisma sartlari, görevlerini nasil yürütecekleri ile isyeri saglik birimleri, Saglik Bakanligi ve Türk Tabipleri Birliginin görüsü alinarak Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanligi tarafindan çikarilacak bir yönetmelikte düzenlenir.

     Is güvenligi ile görevli mühendis veya teknik elemanlar
     MADDE 82 - Bu Kanuna göre sanayiden sayilan, devamli olarak en az elli isçi çalistiran ve alti aydan fazla sürekli islerin yapildigi isyerlerinde isverenler, isyerinin is güvenligi önlemlerinin saglanmasi, is kazalarinin ve meslek hastaliklarinin önlenmesi için alinacak önlemlerin belirlenmesi ve uygulanmasinin izlenmesi hizmetlerini yürütmek üzere isyerindeki isçi sayisina, isyerinin niteligine ve tehlikelilik derecesine göre bir veya daha fazla mühendis veya teknik elemani görevlendirmekle yükümlüdürler.
     Is güvenligi ile görevli mühendis veya teknik elemanlarin nitelikleri, sayisi, görev, yetki ve sorumluluklari, egitimleri, çalisma sartlari, görevlerini nasil yürütecekleri, Türk Mühendis ve Mimar Odalari Birliginin görüsü alinarak Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanliginca çikarilacak bir yönetmelikle düzenlenir.

     Isçilerin haklari
     MADDE 83 - Isyerinde is sagligi ve güvenligi açisindan isçinin sagligini bozacak veya vücut bütünlügünü tehlikeye sokacak yakin, acil ve hayati bir tehlike ile karsi karsiya kalan isçi, is sagligi ve güvenligi kuruluna basvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alinmasina karar verilmesini talep edebilir. Kurul ayni gün acilen toplanarak kararini verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar isçiye yazili olarak bildirilir.
     Is sagligi ve güvenligi kurulunun bulunmadigi isyerlerinde talep, isveren veya isveren vekiline yapilir. Isçi tesbitin yapilmasini ve durumun yazili olarak kendisine bildirilmesini isteyebilir. Isveren veya vekili yazili cevap vermek zorundadir.
     Kurulun isçinin talebi yönünde karar vermesi halinde isçi, gerekli is sagligi ve güvenligi tedbiri alinincaya kadar çalismaktan kaçinabilir.
     Isçinin çalismaktan kaçindigi dönem içinde ücreti ve diger haklari saklidir.
     Is sagligi ve güvenligi kurulunun kararina ve isçinin talebine ragmen gerekli tedbirin alinmadigi isyerlerinde isçiler alti is günü içinde, bu Kanunun 24 üncü maddesinin (I) numarali bendine uygun olarak belirli veya belirsiz süreli hizmet akitlerini derhal feshedebilir.
     Bu Kanunun 79 uncu maddesine göre isyerinde isin durdurulmasi veya isyerinin kapatilmasi halinde bu madde hükümleri uygulanmaz.

     Içki veya uyusturucu madde kullanma yasagi
     MADDE 84 - Isyerine sarhos veya uyusturucu madde almis olarak gelmek ve isyerinde alkollü içki veya uyusturucu madde kullanmak yasaktir.
     Isveren; isyeri eklentilerinden sayilan kisimlarda, ne gibi hallerde, hangi zamanda ve hangi sartlarla alkollü içki içilebilecegini belirleme yetkisine sahiptir.
     Alkollü içki kullanma yasagi;
     a) Alkollü içki yapilan isyerlerinde çalisan ve isin geregi olarak üretileni denetlemekle görevlendirilen,
     b) Kapali kaplarda veya açik olarak alkollü içki satilan veya içilen isyerlerinde isin geregi alkollü içki içmek zorunda olan,
     c) Isinin niteligi geregi müsterilerle birlikte alkollü içki içmek zorunda olan,
     Isçiler için uygulanmaz.

     Agir ve tehlikeli isler
     MADDE 85 - Onalti yasini doldurmamis genç isçiler ve çocuklar agir ve tehlikeli islerde çalistirilamaz.
     Hangi islerin agir ve tehlikeli islerden sayilacagi, kadinlarla onalti yasini doldurmus fakat onsekiz yasini bitirmemis genç isçilerin hangi çesit agir ve tehlikeli islerde çalistirilabilecekleri Saglik Bakanliginin görüsü alinarak Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanliginca hazirlanacak bir yönetmelikte gösterilir.

     Agir ve tehlikeli islerde rapor
     MADDE 86 - Agir ve tehlikeli islerde çalisacak isçilerin ise girisinde veya isin devami süresince en az yilda bir, bedence bu islere elverisli ve dayanikli olduklari isyeri hekimi, isçi sagligi dispanserleri, bunlarin bulunmadigi yerlerde sirasi ile en yakin Sosyal Sigortalar Kurumu, saglik ocagi, hükümet veya belediye hekimleri tarafindan verilmis muayene raporlari olmadikça, bu gibilerin ise alinmalari veya iste çalistirilmalari yasaktir. Sosyal Sigortalar Kurumu ise ilk giris muayenesini yapmaktan kaçinamaz.
     Isyeri hekimi tarafindan verilen rapora itiraz halinde, isçi en yakin Sosyal Sigortalar Kurumu hastanesi saglik kurulunca muayeneye tabi tutulur, verilen rapor kesindir.
     Yetkili memurlar isteyince, bu raporlari isveren kendilerine göstermek zorundadir.
     Bu raporlar damga vergisi ve her çesit resim ve harçtan muaftir.

     On sekiz yasindan küçük isçiler için rapor
     MADDE 87 - Ondört yasindan onsekiz yasina kadar (onsekiz dahil) çocuk ve genç isçilerin ise alinmalarindan önce isyeri hekimi, isçi sagligi dispanserleri, bunlarin bulunmadigi yerlerde sirasi ile en yakin Sosyal Sigortalar Kurumu, saglik ocagi, hükümet veya belediye hekimlerine muayene ettirilerek isin niteligine ve sartlarina göre vücut yapilarinin dayanikli oldugunun raporla belirtilmesi ve bunlarin onsekiz yasini dolduruncaya kadar alti ayda bir defa ayni sekilde doktor muayenesinden geçirilerek bu iste çalismaya devamlarina bir sakinca olup olmadiginin kontrol ettirilmesi ve bütün bu raporlarin isyerinde saklanarak yetkili memurlarin istegi üzerine kendilerine gösterilmesi zorunludur. Sosyal Sigortalar Kurumu ise ilk giris muayenesini yapmaktan kaçinamaz.
     Birinci fikrada yazili hekimlerce verilen rapora itiraz halinde, isçi en yakin Sosyal Sigortalar Kurumu hastanesi saglik kurulunca muayeneye tabi tutulur, verilen rapor kesindir.
     Bu raporlar damga vergisi ve her çesit resim ve harçtan muaftir.

     Gebe veya çocuk emziren kadinlar için yönetmelik
     MADDE 88 - Gebe veya çocuk emziren kadinlarin hangi dönemlerde ne gibi islerde çalistirilmalarinin yasak oldugu ve bunlarin çalismalarinda sakinca olmayan islerde hangi sartlar ve usullere uyacaklari, ne suretle emzirme odalari veya çocuk bakim yurdu (kres) kurulmasi gerektigi Saglik Bakanliginin görüsü alinarak Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanligi tarafindan hazirlanacak bir yönetmelikte gösterilir.

     Çesitli yönetmelikler
     MADDE 89 - Saglik Bakanliginin görüsü alinarak Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanligi;
     a) Agir ve tehlikeli islerden baska isler için de isçilerin ise baslamadan hekim muayenesinden geçirilmelerini,
     b) Bazi islerde çalisan isçilerin belirli sürelerde genel olarak saglik muayenesinden geçirilmelerini,
     c) Çesitli veya bir kisim islerde çalisan isçilerin saglik durumlarinin aksamasi, yaptiklari isin ürünlerine ve genel sagliga yahut birlikte çalistiklari öteki isçilere zararli olursa, bu gibilerin o islerden çikarilmalarini,
     d) Ne durumda ve ne gibi sartlari haiz olan isyerlerinde banyo, uyku, dinlenme ve yemek yerleri ile isçi evleri ve isçi egitimi yerleri yapilmasini,
     Öngören yönetmelikler hazirlayabilir.